Toen en nu: Ypenburg

05 mei 2017

Iedereen die denkt dat de Haagse woonwijk Ypenburg zijn naam te danken heeft aan het gelijknamige vliegveld dat er ooit lag, heeft het mis. De geschiedenis van de naam gaat een stuk verder terug. Staedion dook in de archieven en zocht naar het verhaal achter deze bijzondere plek.

In 1988 is op de plek waar nu de Haagse wijk Ypenburg staat niet veel te beleven. Alleen het vliegveld Ypenburg staat er, verder is het weiland en vlakte. Tot er in dat jaar bij opgravingen een grote nederzetting met een grafveld wordt gevonden, de oudste in Nederland tot dan toe. De resten van maar liefst 42 mensen worden blootgelegd, ze zijn zo’n 5500 jaar oud. Na onderzoek blijkt dat deze mensen een natuurlijke dood gestorven zijn en een gezond leven hebben geleid. Geen gaatjes in de gebitten en geen botbreuken of aanwijzingen van ziektes. Blijkbaar was dit een ideale plek om te wonen. Dat komt omdat hier een groot duin stond, waar deze mensen op konden wonen. De zee kwam helemaal tot deze plek en zo woonden zij toch droog. Het gezicht van één van de vrouwen uit het graf is later gereconstrueerd en kreeg de naam Ypje (naar Ypenburg) van Rijswijk.
 Haagse-geschiedenis-Ypenburg-Staedion4.jpg
In het parkje naast de Vuursteen in Ypenburg staat Ypje in het midden 
 

Vliegveld

Een grote sprong in de tijd naar 1936. Op de plek waar later Ypje zal worden gevonden wordt een vliegveld voor sportvliegers en particuliere luchtvaart aangelegd. Die invulling blijkt van korte duur, want in augustus 1939 neemt het Nederlandse leger Ypenburg over en krijgt het de status van een militair vliegveld. Niet lang daarna, op 10 mei 1940, vallen de Duitsers Nederland binnen en ook het vliegveld wordt ingenomen. Ypenburg heet dan Flugplatz Den Haag. Aan het eind van de oorlog komt het weer in Nederlandse handen en vinden er in 1945 voedseldroppings plaats om het westen van Nederland te bevoorraden.  

Haagse-geschiedenis-Ypenburg-Staedion1.jpg
De eerste jaren van het vliegveld Ypenburg 

Luchtvaartshow

De Nederlandse Luchtvaart School keert terug naar het terrein, en de burgerluchtvaart komt op gang. Ypenburg was in die tijd ook regelmatig decor van de Internationale Luchtvaart Show Ypenburg (ILSY). Vanaf 1968 werd Ypenburg slapende basis, alleen gebruikt voor ceremonieel bij landingen van regeringsvliegtuigen. Wel werd er werd met sport- en zweefvliegtuigen gevlogen. In 1991 sloot het vliegveld als gevolg van defensiebezuiniging. Van het vliegveld is niet veel meer over, behalve het stationsgebouw, de directeurswoning en het gebouw van de Nationale Luchtvaartschool.
Haagse-geschiedenis-Ypenburg-Staedion2.jpgDe vliegshows werden altijd drukbezocht
 
Haagse-geschiedenis-Ypenburg-Staedion3.jpg
Het stationsgebouw staat er nog 

Vinex

Omdat er in de jaren ‘90 veel te weinig goede nieuwbouwwoningen waren werd de 'vierde nota ruimtelijke ordening extra' (VINEX) in het leven geroepen. Net als 5500 jaar ervoor zag men Ypenburg als ideale plek om te wonen. Zo’n 12.000 woningen en voorzieningen zouden er komen op de plek waar ook ooit Ypje woonde. De buurten Waterwijk, Singels, De Venen, De Bras en Bosweide (Boswijk) werden in fases gebouwd.

Haagse-geschiedenis-Ypenburg-Staedion.jpgHet huidige Ypenburg

De naam verklaard

Maar hoe komt Ypenburg nou aan zijn naam? Die komt van een landgoed dat er in de 17e eeuw heeft gestaan. Een enorm landhuis met een groot gebied eromheen. Het landgoed werd gesloopt en in 1930 stond op dit terrein een modelboerderij die vernoemd werd naar het landgoed. Toen het vliegveld gebouwd werd, kreeg ook deze de naam Ypenburg.

 
Wilt u meer te weten komen over de geschiedenis van Ypenbug? In bibliotheek Ypenburg zit HIP (historisch informatie punt) Ypenburg. Kijk op de website.

Frans van der Helm schreef een boek over Ypenburg.
 
LEES OOK: Naar wie is Isabellaland vernoemd?