Toen en nu: de Boekhorststraat

12 augustus 2021

De Boekhorststraat is wereldberoemd in Den Haag. Altijd geweest. Begin vorige eeuw kwam dat door de grootsteedse allure, maar later meer door de verloedering. Nu is het weer een gezellige en levendige straat en daaraan heeft ook Staedion bijgedragen.

De Boekhorststraat dankt de naam aan Amelis van den Bouckhorst (± 1540-1603), een Haagse edelman die in het stadshart veel grond bezat. Aan de bouwstijl van sommige panden kun je zien dat de Boekhorststraat ooit een ‘gegoede’ straat was. Achter de gevels met mooie daklijsten en fraai versierde puien zaten winkels die klanten trokken uit de wijde omtrek. Van schoenen tot behang, van vlees tot bedrijfskleding: noem het en je kon het er krijgen. Ook vertier was er te vinden, denk aan de vele bioscopen. De straat was een belangrijke ader tussen de Schilderswijk en het centrum. Begin vorige eeuw reed er een paardentram en vanaf 1904 trok de elektrische tram erdoorheen. Door die smalle straat, je kunt het je bijna niet meer voorstellen!


In de Boekhorststraat heeft Staedion diverse panden gerenoveerd en sommige zelfs van sloop gered. Panden met geschiedenis. In 2008 kwam er een doortimmerd verbeterplan voor de straat, waar de opknapbeurt onderdeel van is. Nu zitten er weer leuke winkels, gewone én hippe, en er wordt gewoond en geleefd. We beschrijven de geschiedenis van een paar huisnummers.
 

Nummer 6

Nummer 6 is een monument en beschermd stadsgezicht. Het huis was één van de verschillende panden die de Lutherse Kerk hier eind 18e eeuw bouwde. De poort rechts ernaast is de achteringang van de kerk. 
Vele ondernemers hadden hier hun nering. In 1885 nam taxateur Coenen vanuit nummer 6 inboedels over “tegen de volle waarde”. In 1894 adverteerde schoen- en laarzenmagazijn Isbrücker met zijn “gunstige reputatie sinds een kwarteeuw”. De winkel was “genoegzaam bekend” vanwege het “solied schoeisel”. Daarna was er kapper Van der Weerden, die in 1908 zowel een coiffeuse als een dag-dienstbode zocht. Het ging hem blijkbaar goed. Verschillende ondernemingen volgden. In de jaren 60 zat hier NV Behang, en in 1982 de Kaascentrale. Daarna kachelde het achteruit, want een paar jaar terug werd hier een hennepkwekerij opgerold. Nu renoveert Staedion het pand waarin een winkel en twee huurappartementen komen.

Nummer 25-27

Ook de nummers 25-27 zijn van Staedion. De panden werden gebouwd in 1644. Hier dreef men ook handel: in 1899 zat er een lijstenmaker en in 1903 opende een rijwielhandelaar er zijn winkel. Tien jaar daarna opende Loet Cohen Barnstijn er de Japansche Bioscoop. Als openingsstunt kreeg elke honderdste bezoeker een zakhorloge. Barnstijn bood variété tussen de films en schreef prijsvragen uit. Hij concurreerde flink met andere bioscopen uit de straat. Deze bioscoop bleef echter niet lang bestaan. 
In de jaren 20 en 30 was hier Kledingmagazijn Nederland gevestigd, waarna de Firma van Dongen er in de jaren 40 confectiekleding verkocht. Veel van onze lezers kennen vast nog wel het Televisiepaleis dat hier in de jaren 60 en 70 zat, tot het in 1976 volledig uitbrandde. De schade was gigantisch, maar gelukkig wist het echtpaar dat de zaak runde aan de vuurzee te ontsnappen. Nog lang stond het restant dichtgetimmerd in de straat, zoals de foto uit eind jaren 70 laat zien. Maar de panden herleefden: in 1982 kwam er – dus bijna 100 jaar later – opnieuw een lijstenmaker, Any Frame. Ernaast kwam in 1988 legerdump Stars and Stripes.

Nummer 47

Cinema Americain op nummer 47 werd in 1912 ontworpen door architect A. Kuyper. Hermen van der Stap opende deze bioscoop, maar Barnstijn (die van de Japansche Bioscoop) nam die kort daarna over en doopte het filmtheater om in Thalia, “het rustige theater voor den Burgerstand”. Later kocht de zoon van Herman van der Stap de bioscoop weer op, en vanaf de jaren 50 waren er vooral westerns en actiefilms te zien. In die tijd kwamen er ook moderne wandplaten tegen de gevel. In de jaren 70 verloederde de straat en 1972 gingen de deuren dicht. Het pand werd bij het naastgelegen Broekenhuis getrokken. In 1980 ging het interieur verloren bij een brand en daarna stond het pand lang leeg. Staedion kocht het en ging onderzoek doen. Toen de wandplaten eraf gingen, kwam de prachtige gevel met zandsteensculpturen van Cinema Americain tevoorschijn. Via een prijsvraag werd een ondernemer met een bijzonder idee gezocht, en sinds 2018 zit er een grand-café voor ouders met kinderen: de Boomhuttenclub. Ook zijn er vijf sociale huurappartementen. 


De oude foto's zijn afkomstig uit het Haags Gemeentearchief.